📊 Dashboard Utama

Ringkasan Analisis Isu Strategik 7 Kluster Sabah

Total Kluster
7
Kawasan Strategik Sabah
Isu Kritikal Tertinggi
46%
Jalan Rosak (Lahad Datu)
DUN Dianalisis
60+
Kawasan Negeri Sabah

🗺️ Peta Kluster Sabah

Navigasi pantas ke setiap kluster strategik

KK Metro
Pantai Timur
Sandakan
Lahad Datu
Pedalaman
Utara Sabah
Selatan Sabah
📊 Perbandingan Isu Utama Setiap Kluster
🎯 Radar: Intensiti Isu Across Kluster

🏙️ Kluster 1: Kota Kinabalu Metropolitan

DUN: KK, Petagas, Tanjong Aru, Api-Api, Luyang, Likas, Inanam, Karambunai, Putatan

ℹ️ Profil Kluster

Sentimen: Urban, kos hidup tinggi, belia digital aktif

Parti Kuat: Warisan, GRS, PN, PH

Parti Bersaing: BN, UPKO

Urban Center Youth Focused Digital Savvy
📊 Pecahan Isu Kluster 1
🍩 Komposisi Isu (Donut Chart)

📍 Analisis DUN-by-DUN

🌊 Kluster 2: Pantai Timur–Tengah

DUN: Tawau, Balung, Merotai, Apas, Sebatik, Kunak, Sulabayan, Senallang, Bugaya

ℹ️ Profil Kluster

Sentimen: Etnik campuran, autonomi kuat, ESSZONE

Parti Kuat: Warisan, PN

Autonomi Sabah ESSZONE MA63
📊 Pecahan Isu Kluster 2
🍩 Komposisi Isu (Donut Chart)

📍 Analisis DUN-by-DUN

📍 Kluster 3: Sandakan–Beluran–Libaran

DUN: Sandakan, Sekong, Elopura, Sungai Sibuga, Libaran, Gum-Gum

ℹ️ Profil Kluster

Sentimen: Isu logistik, air, harga barang

Parti Kuat: GRS, BN

Infrastruktur Logistik Air Bersih
📊 Pecahan Isu Kluster 3
🍩 Komposisi Isu (Donut Chart)

📍 Analisis DUN-by-DUN

🛣️ Kluster 4: Lahad Datu–Kunak–Silam

DUN: Tungku, Lahad Datu, Kunak, Sejingkat

ℹ️ Profil Kluster

Fokus Utama: Jalan rosak viral, infrastruktur teruk

Jalan Rosak Infrastruktur ESSZONE
📊 Pecahan Isu Kluster 4
🍩 Komposisi Isu (Donut Chart)

📍 Analisis DUN-by-DUN

⛰️ Kluster 5: Pedalaman (Tambunan–Keningau–Tenom)

DUN: Tambunan, Bingkor, Liawan, Melalap, Kemabong

ℹ️ Profil Kluster

Fokus Utama: Tanah adat, identiti KDM, pembangunan luar bandar

Tanah Adat NCR KDM Issues
📊 Pecahan Isu Kluster 5
🍩 Komposisi Isu (Donut Chart)

📍 Analisis DUN-by-DUN

🌾 Kluster 6: Utara Sabah (Kota Belud–Kudat–Pitas)

DUN: Tempasuk, Usukan, Kadamaian, Pitas, Banggi, Matunggong

ℹ️ Profil Kluster

Fokus Utama: Kemiskinan tegar, jalan & air, bantuan

Kemiskinan Infrastruktur Bantuan
📊 Pecahan Isu Kluster 6
🍩 Komposisi Isu (Donut Chart)

📍 Analisis DUN-by-DUN

🌴 Kluster 7: Selatan Sabah (Beaufort–Papar–Kimanis)

DUN: Papar, Limbahau, Membakut, Bongawan, Sindumin, Lumadan

ℹ️ Profil Kluster

Fokus Utama: Kos sara hidup, pembangunan daerah

Kos Hidup Pembangunan Pelaburan
📊 Pecahan Isu Kluster 7
🍩 Komposisi Isu (Donut Chart)

📍 Analisis DUN-by-DUN

📋 Rumusan Utama

Analisis Keseluruhan Isu Strategik PRN17 Sabah

🎯 Isu Kritikal DUN-by-DUN

  • Kos Sara Hidup Kritikal: KK, Papar, Sandakan, Tawau
  • Autonomi Sabah Dominan: Tawau, Semporna, Lahad Datu (Kluster 2)
  • Infrastruktur & Kemiskinan: Kota Belud, Pitas, Matunggong, Banggi (Kluster 6)
  • Isu Adat & Tanah: Tambunan, Tenom, Keningau (Kluster 5)
  • TVET & Belia: KK, Sandakan, Tawau (Kluster 1 & 3)
  • GRS & BN: Terkesan isu projek tergendala di Kluster 3 & 4
  • Warisan & PN: Kuat naratif identiti & autonomi di Kluster 2
📊 Perbandingan Isu Tertinggi Per Kluster
🏙️ Kluster 1: KK Metropolitan - Insight ▼
Isu Dominan: Kos sara hidup (34%), Pekerjaan belia (21%)
Naratif Perlu: Tunjuk hasil konkrit projek ekonomi & TVET. Gunakan visual comparison "dulu vs kini".
Kawasan Kritikal: Api-Api, Luyang, Likas - perlu heavy ground presence.
🌊 Kluster 2: Pantai Timur - Insight ▼
Isu Dominan: Autonomi Sabah/MA63 (38%), ESSZONE (22%)
Naratif Perlu: Warisan advantage dengan naratif "Sabah untuk Sabah". Address keselamatan ESSZONE.
Kawasan Kritikal: Tawau, Semporna - stronghold Warisan, perlu maintain momentum.
📍 Kluster 3: Sandakan - Insight ▼
Isu Dominan: Infrastruktur lambat (41%), Kos hidup (24%)
Naratif Perlu: "Rapid service delivery" - tunjuk action segera. GRS tertekan di Elopura.
Kawasan Kritikal: Elopura (banjir & air) - golden opportunity untuk opposition.
🛣️ Kluster 4: Lahad Datu - Insight ▼
Isu Dominan: Jalan rosak (46%) - TERTINGGI DI SABAH
Naratif Perlu: Video evidence jalan rosak dah viral. Immediate response & action plan diperlukan.
Kawasan Kritikal: Tungku - pressure point kepada GRS incumbent.
⛰️ Kluster 5: Pedalaman - Insight ▼
Isu Dominan: Tanah adat/NCR (33%), Pembangunan luar bandar (27%)
Naratif Perlu: STAR advantage dengan identiti KDM. Tunjuk commitment pada isu adat.
Kawasan Kritikal: Tambunan, Keningau - STAR stronghold, maintain dengan ground work.
🌾 Kluster 6: Utara Sabah - Insight ▼
Isu Dominan: Kemiskinan (38%), Jalan & air (31%)
Naratif Perlu: Focus pada bantuan segera & infrastruktur asas. High-impact aid visible.
Kawasan Kritikal: Pitas, Banggi - kemiskinan tegar, perlu massive aid deployment.
🌴 Kluster 7: Selatan Sabah - Insight ▼
Isu Dominan: Kos sara hidup (29%), Projek pembangunan (26%)
Naratif Perlu: Stabiliti pembangunan + turunkan kos hidup dengan inisiatif konkrit.
Kawasan Kritikal: Papar, Beaufort - middle ground swing areas.

🎯 Cadangan Strategik

Rekomendasi Tindakan Per Kluster

🏙️ KK Metropolitan

  • Launch program kos hidup (pasar murah, subsidi)
  • Intensify TVET & job fair untuk belia
  • Visual campaign: "Apa sudah dibuat" dengan before/after
  • Digital campaign heavy - target youth voters
  • Address isu infrastruktur (air, banjir, kesesakan)

🌊 Pantai Timur–Tengah

  • Strengthen naratif "Autonomi Sabah" & MA63
  • Address keselamatan ESSZONE dengan action plan
  • Community engagement di Tawau & Semporna
  • Counter narrative terhadap "lupa asal usul"
  • Leverage local leaders untuk ground mobilization

📍 Sandakan–Beluran

  • Rapid service delivery - immediate action visible
  • Fix isu air & banjir di Elopura (pressure point)
  • Tunjuk progress infrastruktur konkrit
  • Community service program intensive
  • Counter GRS dengan "promises vs reality"

🛣️ Lahad Datu–Kunak

  • URGENT: Address jalan rosak (viral issue)
  • Immediate repair plan dengan timeline
  • Video update progress setiap minggu
  • Fix isu air & banjir kilat
  • Leverage frustration terhadap GRS incumbents

⛰️ Pedalaman KDM

  • Focus pada hak tanah adat & NCR protection
  • Strengthen identiti KDM narrative
  • Tunjuk commitment pembangunan luar bandar
  • Ground presence dengan community leaders
  • Maintain STAR stronghold dengan consistent messaging

🌾 Utara Sabah

  • Massive aid distribution program
  • Fix jalan & air sebagai priority
  • Target kemiskinan tegar dengan visible action
  • Community development programs
  • Build trust dengan consistent presence

🌴 Selatan Sabah

  • Stabiliti pembangunan narrative
  • Program turunkan kos sara hidup
  • Tunjuk pelaburan daerah konkrit
  • Improve pengangkutan & logistik
  • Swing area - perlu balanced messaging

💡 Strategi Keseluruhan PRN17

1. Pendekatan Berlapis: Setiap kluster perlu strategi customized based on dominant issues. One-size-fits-all won't work di Sabah.

2. Naratif Utama:

  • Urban (KK): Ekonomi & peluang kerja
  • Pantai Timur: Autonomi & keselamatan
  • Sandakan/Lahad Datu: Service delivery & infrastruktur
  • Pedalaman: Identiti KDM & tanah adat
  • Utara: Bantuan & pembangunan asas
  • Selatan: Stabiliti & kos hidup

3. Execution Priority:

  • Immediate (0-2 minggu): Lahad Datu jalan rosak, Sandakan air issue
  • Short-term (2-4 minggu): KK kos hidup program, Utara bantuan deployment
  • Medium-term (1-2 bulan): Strengthen ground presence semua kluster, build community trust

4. Resource Allocation: Focus 60% resources pada swing areas (Kluster 1, 3, 7), 40% maintain strongholds (Kluster 2, 5).